Saga Eyþórs Guðmundssonar
Saga Old Icelandic Books hefst með Eyþóri Guðmundssyni, sem hefur helgað sig söfnun og varðveislu fágætra fornbóka og handrita.
Eyþór ólst upp á Beitistöðum í Leirársveit en þar var landsuppfræðingafélagið með prentsmiðju sína frá 1815 – 1819, á þeim tíma eina prentsmiðja landsins og þar voru sumar af fágætustu bókum Íslands prentaðar. Frá unga aldri upplifði Eyþór frásagnir horfins tíma gegnum þau sem eldri voru, ömmu og afa en einnig eldri sveitunga sem lifað höfðu tímanna tvenna og heyrt sömu sögur, sem gengið höfðu frá þeirra forfeðrum mann fram af manni, frásagnir af liðnum tíma í sveitinni.
Frá safnara til varðveitumanns
Þegar Eyþór byrjaði markvisst að safna fornbókum og handritum áttaði hann sig fljótlega á því hversu mikilvæg varðveisla gripanna væri og í hversu viðkvæmu ástandi margir þessara sögulegu gripa væru. Hann aflaði sér því þekkingar á því hvað hægt væri að gera til að tryggja varðveislu ritanna. Hann leitaði uppi allt efni sem mögulega gat fjallað um varðveislu, blaðaði í fjölda bóka og tók sérfræðinga tali. Hann fór að hreinsa bækurnar, lærði að taka þær í sundur, baða þær, gera við þær og binda þær aftur inn. Þannig hefur hann með ágætum hætti náð að tryggja varðveislu fjölda bóka, handrita og annarra rita sem annars hefðu eyðilagst – bjargað menningarverðmætum.
Verkefnið tekur á sig mynd
Þegar hann hóf að leyfa öðrum að fylgjast með því sem hann var að gera á samfélagsmiðlum, bæði í gegnum myndir og myndbönd, má segja að umheimurinn hafi tekið við sér. Fólk fór að veita verkum hans eftirtekt um víða veröld og hefur hann bæði átt í samtölum og fengið í heimsókn fólk frá hinum ýmsu heimshornum. Þar með varð Old Icelandic Book til og markmið Eyþórs varð að kynna bækurnar, Íslendingasögurnar og hinn íslenska menningararf fyrir fólki út um allan heim. Það sem fylgdi var ekki lengur bara söfnun sem áhugamál heldur varð markviss viðleitni til að bjarga og miðla fornu íslensku prentverki, fornbókum og fágætum handritum sem annars myndu glatast.
Safnið í dag
Með margra ára elju og ástríðu hefur Eyþór byggt upp umfangsmikið safn þar sem má finna fyrstu prentuðu útgáfurnar af Íslendingasögum, guðsorðabækur, biblíur og bækur upplýsingaaldarinnar. Það sem fyrst hófst sem persónulegt verkefni opnaðist smám saman út á við. Eftir því sem áhuginn jókst fóru gestir að streyma að til að upplifa söguna, bæði Íslendingar og gestir erlendis frá. Í kjölfarið þróaðist Old Icelandic Books í einstakt verkefni og menningarupplifun þar sem sagan er ekki aðeins varðveitt heldur er henni einnig miðlað á lifandi hátt.
Í dag veitir Old Icelandic Books fordæmalausan aðgang að bókmenntaarfi Íslands og tryggir að sagan haldi áfram að tala sínu máli og ná til nýrra kynslóða.